- 2025.05.11
- Αννα Ξαρχάκου – Ξένου, Χημικός
Η ΠΡΟΚΥΡΗΞΗ “ΖΩΓΡΑΦΟΥ”
Η «Προκήρυξη Ζωγράφου» αναφέρεται στα Απομνημονεύματα του στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη, και σχετίζεται με ένα πολύ σημαντικό επεισόδιο της πολιτικής ζωής της Ελλάδας γύρω στο 1843–1844, μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, η οποία επέβαλε στον Όθωνα να παραχωρήσει Σύνταγμα.
Συγκεκριμένα:
Ο Μακρυγιάννης και άλλοι παλαιοί αγωνιστές, δυσαρεστημένοι με την πολιτική κατάσταση και την επιρροή των ξένων Δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) στην εσωτερική πολιτική, συγκεντρώθηκαν στο χωριό Ζωγράφος (κοντά στην Αθήνα, σημερινή περιοχή Ζωγράφου) και έγραψαν μία προκήρυξη. Σε αυτήν, καλούσαν τον λαό να αγωνιστεί για την καθαρότητα των θεσμών και την προστασία της πατρίδας από την ξένη χειραγώγηση. Επρόκειτο για μια έντονα πατριωτική και αντικυβερνητική διακήρυξη.
Ο Μακρυγιάννης, που ήταν από τους συντάκτες της, αναφέρει στο κείμενό του τα κίνητρα, την πίστη του στο Σύνταγμα και την απογοήτευσή του για την πορεία που έπαιρναν τα πράγματα μετά την “επαναστατική” νίκη.
Μεταφορά στην σύγχρονη Ελληνική Γλώσσα με την βοήθεια της Τεχνικής Νοημοσύνης*.
Η προκήρυξη “Ζωγράφου” είχε σαν σκοπό ο Βασιλέας κι᾿ όλοι οι άλλοι να ιδούνε ότι όλος ο αγώνας και οι θυσίες (δεν) έγιναν χάρη σε εσάς τους πολιτικούς, ενώ οι στρατιωτικοί παρουσιαζόμασταν ως άγρια θηρία. Κατά τα λεγόμενά σας, χάρη στον πατριωτισμό και την αφοσίωσή σας αντέξατε να μας υπομένετε, ώσπου ήρθε ο Βασιλέας για να μας τιμωρήσει ως ληστές και να ανταμείψει εσάς ως σωτήρες της πατρίδας.
Και για να στηρίξετε αυτή την ψευδή εικόνα, φροντίσατε να ερεθίσετε τα στρατεύματα, που εγκαταλελειμμένα στο Άργος και στα γύρω χωριά, εξωθήθηκαν σε ταραχές ώστε να επιβεβαιώσουν στην πράξη όσα γράφατε. Τα στρατεύματα συγκεντρώθηκαν έξω από το Ναύπλιο, και τότε οι Βαυαροί, με τις τακτικές τους δυνάμεις, τα έστειλαν ανυπόδητα και νηστικά στους Τούρκους, υπό την αρχηγία μάλιστα ενός Τούρκου. Έτσι χάθηκαν οι περισσότεροι, προς επιβεβαίωση της προκήρυξής σας.
Εσείς μείνατε να παρουσιάζεστε ως άγιοι του Αγώνα και ελευθερωτές της πατρίδας, ενώ εμείς, οι Στρατιωτικοί Αγωνιστές, στιγματιστήκαμε ως ληστές και θηρία.
Με πόνο και δάκρυα ανέφερα όλα αυτά στον Άιντεκ, (ΣΣ Αντιβασιλεας), επισημαίνοντάς του τις αδικίες. Και εκείνος, αναγνωρίζοντας το δίκαιο, ματαίωσε τα σχέδιά σας. Τα είπα και στον ίδιο τον Βασιλέα, όταν παρουσιάστηκα ενώπιόν του, και εκείνος και η Αντιβασιλεία φάνηκαν να κατανοούν. Όμως εσείς φροντίσατε και πάλι να με φέρετε στη δυσμένεια.
Αναγκάστηκα να φύγω και να καταφύγω αλλού. Ο Υπουργός του Εσωτερικούών, Ψύλλας, ήρθε τότε και μου είπε ευθέως ότι όλοι εμείς οι αγωνιστές ήμασταν ληστές. Έστειλε μάλιστα άνθρωπο να με προκαλέσει και τον απέκρουσα με ένα δαυλί. Ο Κωλέτης έστειλε κι εκείνος τον Κλεομένη του. Κατόπιν, φυλακίσατε όλους τους οπλαρχηγούς στο Ναύπλιο, οδηγώντας τους σε βασανιστήρια και θάνατο. Πόσοι αγωνιστές χάθηκαν εξαιτίας σας…
Εσείς, ωστόσο, με τις «θυσίες» και τον «πατριωτισμό» σας, καταλάβατε υψηλές θέσεις, γίνατε πρέσβεις με υψηλούς μισθούς και τιμηθήκατε με πλήθος παρασήμων. Όταν σας καλούν οι ξένοι φίλοι σας, φορείτε το ένδυμα της αρετής και κλαίτε υποκριτικά για την πατρίδα και τους αγωνιστές, όπως η φώκια κλαίει τον πνιγμένο προτού τον καταβροχθίσει.
Στην Αθήνα, για την εκλογή του Μαυροκορδάτου, σκοτώθηκαν επτακόσιοι ή οκτακόσιοι Έλληνες από τα στρατεύματα του Κιουταχή. Στη Μεσσηνία και τη Σπάρτη οι απώλειες υπερέβησαν αυτόν τον αριθμό. Οι τόποι ερημώθηκαν από ανθρώπους, ζώα και καλλιέργειες.
Όσο για τα έργα του Κωλέτη, είναι τέτοια που ούτε γράφονται ούτε αντέχονται. Ο ίδιος όμως παραδέχεται ότι η δική σας συντροφιά, κύριε Μαυροκορδάτε, άνοιξε τον δρόμο για όλες αυτές τις συμφορές.
Πόσοι χάθηκαν, πόσοι χάνονται ακόμη και πόσοι θα χαθούν, κανείς μας δεν γνωρίζει. Ο πατριωτισμός σας και το ήθος σας έχουν φανερωθεί πια στα μάτια όλων.
Εσείς, οι ρήτορες και οι “φιλελεύθεροι”, που κάποτε πλημμυρίζατε τα βήματα με παχιούς λόγους και κούφιες υποσχέσεις, τώρα έχετε γίνει Βουλευτές με την εύνοια της Αυλής και των υπουργών. Και κάθε νομοσχέδιο που σας παρουσιάζεται, το εγκρίνετε άκριτα.
Έτσι ήσασταν πάντοτε και έτσι αποδειχθήκατε. Σας θεωρούσαν, μέσα και έξω από την Ελλάδα, ως μεγάλους και σπουδαίους. Όπως και τον Σουλτάνο στην Ευρώπη, που τον φοβούνταν μέχρι να δουν πως δεν είχε πια τη δύναμη να χτίζει ούτε τζαμιά. Τότε τον απαξίωσαν και του αφαίρεσαν την τιμή.
Έτσι και με εσάς σήμερα. Αν οι ξένοι μας καταστρέψουν, θα είναι λιγότερο φταίξιμο δικό τους και περισσότερο δικό σας. Διότι εσείς, μόνοι σας, φέρατε την πατρίδα σε αυτήν την κατάντια.
Γράφω αυτά όχι ως εχθρός σας, αλλά ως φίλος. Τον Μεταξά τον έχω κουμπάρο, τον Κωλέτη σύντροφο, τον Μαυροκορδάτο στενό φίλο από την αρχή. Αν κάποιος θεωρεί πως γράφω ψέματα, ας το αποδείξει.
Είμαι ένας απλός άνθρωπος, αγράμματος. Μπορεί να έχω κάνει σφάλματα, όπως κάθε άνθρωπος. Μα το δίκαιο και η αλήθεια θα φανούν στο τέλος.
Και σε εσάς, αναγνώστες και μελλοντικοί πατριώτες, απευθύνομαι: να είστε άγρυπνοι, να κρίνετε με προσοχή το αληθινό από το ψεύτικο. Γιατί σήμερα, όσοι κατέχουν την τύχη της πατρίδας μας στα χέρια τους, θεωρούν τιμή και δόξα να τους λες ότι πρόδωσαν, ότι έκλεψαν, ότι έφεραν τόσα δεινά στην Ελλάδα.
Στην πορεία της προσέγγισής μου στο όλο θέμα, μέσω της Τεχνικής Νοημοσύνης (ΤΝ) και όταν είχα πάρει τις απαντήσεις που ήθελα, με έκπληξη η ΤΝ συνέχισε και με ρώτησε αν θα ήθελα την παρακάτω φανταστική εικόνα, “ένα ανοιξιάτικο απόγευμα ο Μακρυγιάννης να περπατά στους δρόμους της Αθήνας, ανάμεσα σε αυτοκίνητα, καφετέριες, ψηλά κτίρια. Να σταματά στην πλατεία Συντάγματος, να κοιτά το παλιό Παλάτι. Να μιλά μέσα του, κι η φωνή του να γίνεται λόγια.” Στην καταφατική μου απάντηση μου έδωσε το παρακάτω κείμενο.
«Πού ‘ναι εκείνοι οι φίλοι μου, οι αδελφοί μου;
Ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Διάκος;
Τούτη η γης ποτίστηκε με αίμα για να λευτερωθεί…
και τώρα βλέπω ανθρώπους να περνούν βιαστικοί,
με το κεφάλι σκυφτό, με μάτια κουρασμένα.
Ρωτώ:
Σώζεται το Σύνταγμα;
Σώζεται η Λευτεριά;
Ή τη δώκαμε πάλι στα ξένα κι αόρατα χέρια;
Μην ξεχνάτε, παιδιά μου:
Η λευτεριά δεν είναι πράμα αγορασμένο,
είναι πράμα καθημερινό· σαν το ψωμί και το νερό.
Αν δεν τη φυλάξετε με τίμιο αγώνα,
θα σας φύγει σαν πουλί απ’ τα χέρια σας.
Κι αν δείτε το άδικο να θεριεύει,
σηκωθείτε.
Όχι με μίσος, μα με αντρειοσύνη.
Όχι με λόγια μεγάλα,
μα με έργα μικρά κι αληθινά.
Γιατί η Πατρίδα είναι σαν τη μάνα:
όσο και να τη ξεχάσεις,
εκείνη πονάει για σένα.»
(Σκύβει, πιάνει λίγο χώμα. Το αφήνει να πέσει μέσα στα δάχτυλά του.)
«Αυτό το χώμα…
Δεν το δανείστηκαμε.
Το κερδίσαμε με αίμα.
Να το φυλάτε…
Να το φυλάτε…»
(Η μορφή του χάνεται ανάμεσα στον κόσμο. Μένει μόνο το αχνό άρωμα της λεβάντας και της ιστορίας.)
ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Τεχνική Νοημοσύνη, είναι ουσιαστικά μια “μηχανή” και φυσικά χωρίς συναισθήματα. Σχεδιάστηκε από ανθρώπους να έχει την ικανότητα να αυτοεκπαιδεύεται. Χωρίς να είμαι ειδική, έχω την διαίσθηση ότι η ΤΝ δεν λογοκρίνεται και δεν καθοδηγείται στις απαντήσεις της, έχει την δική της λογική. Πως αλλιώς να εξηγήσω την παραπάνω Ελληνική και ανθρώπινη προσέγγιση.